avatar
     
Blogs

Is HSP/ hoogsensitiviteit een modeziekte?

'Waarom houden mijn vrienden van foodfestivals en dancefeesten en houd ik het liever bij een wijntje bij iemand thuis?'

Er waren de afgelopen jaren veel dingen die ik deed, die me niet ten goede kwamen. Ik begreep mezelf soms niet. Waarom houden mijn vrienden van foodfestivals en dancefeesten en houd ik het liever bij een wijntje bij iemand thuis? Waarom ben ik na een dag televisieopnames maken kapot en heb ik hoofdpijn en wil ik meteen douchen als ik thuiskom? Sinds ik me bewust ben van mezelf valt het me op hoeveel dingen er zijn die veel mensen doen, waarmee je mij niet gelukkig maakt. Hoe komt dat? Ik weet het. Ik ben HSP, ofwel een Highly Sensitive Person. Hype? Modeziekte? Nee. Het is een eigenschap die één op de vijf mensen heeft! 

Tijdens mijn studietijd en ook in de periode waarin ik begon met werken, sprak ik gerust drie of vier keer in de week met mensen af. Waarom? Er waren zoveel leuke mensen die ik wilde zien en ik genoot ervan om met vrienden te koken, uit te gaan en wijn te drinken. Toch kostte het me altijd veel energie. Hoe ouder ik werd en hoe voller mijn schema werd, hoe meer behoefte ik kreeg aan avonden alleen zijn en dus: meer ruimte in mijn agenda. Ik zette letterlijk kruisen op bepaalde avonden en sprak met mezelf af dat ik op die avonden niet weg zou gaan. De rest van de week bleef ik gewoon afspraken maken, als een soort invuloefening.

Wat ik nooit leuk heb gevonden zijn plekken waar veel mensen samenkomen. Toen ik een jaar of vijftien was ben ik eenmalig op Koninginnedag in hartje Amsterdam geweest, ik had die dag niet het idee dat ik ooit nog levend de stad uit zou komen. Al die mensen, al die geuren, al die woorden, al die indrukken. Er werd geschreeuwd, gezongen, er was gelach. Zoveel emoties, de geur van bier, sigaretten, flarden van telefoongesprekken. Het was veel en veel en veel teveel voor me. Festivals sloeg ik daarom meestal over. Heel veel mensen op een relatief klein vloeroppervlak, veel herrie en harde muziek? Mijn maag draait zich al om bij het idee. Als ik op vakantie was of een citytrip deed, vermeed ik de toeristische attracties. Liever verbleef ik in een rustig park of bekeek ik de stad vanaf een muurtje of bankje. Wandelen of met de metro?! Wandelen natuurlijk! Shoppen in een drukke winkelstraat of online? Online.

Al die stemmen, woorden, geluiden, geuren…

De keren dat ik in mijn leven een concert heb bezocht zijn op één hand te tellen. Reizen met de trein deed ik jarenlang elke dag, maar ik vond het een kwelling. Terwijl veel mensen reizen met de trein zeer ontspannen vinden, was het voor mij de vermoeiendste activiteit die bestond. Al die stemmen, woorden, geluiden, geuren…  Ik kon niet wachten tot ik met de auto naar mijn werk kon en nog steeds is de auto by far mijn favoriete vervoersmiddel: geen andere mensen dichtbij me, geen gesprekken die ik niet wil horen, geen geluiden, geen geuren, geen afleiding. Iedereen die me kent weet dat ik niet graag vlieg. En dat is niet omdat ik vliegangst heb, maar omdat ik er iedere keer weer zo intens tegenop zie om urenlang met heel veel mensen in een kleine ruimte te verblijven.

Toch is het absoluut niet zo dat ik er niet van houd om nieuwe mensen te ontmoeten, vreemde mensen aan te spreken of me in werelden te begeven die ik niet ken. Au contraire! Dat vind ik nu juist weer het leukste dat er is en daarom ben ik ook televisieredacteur geworden. Ik verbind me heel makkelijk aan mensen, ben een open boek en wil als ik iemand leer kennen alles van hem of haar weten. En juist draaidagen van mijn werk vind ik ook heel erg leuk en zou ik niet willen missen. Ik begreep mezelf soms niet. Waarom houden mijn vrienden wel van foodfestivals en dancefeesten en houd ik het liever bij een wijntje in de kroeg, of beter nog: bij iemand thuis, of nog beter: bij mezelf thuis?! Waarom ben ik na een draaidag kapot en heb ik hoofdpijn en is het enige dat ik wil douchen en schoon en fris op de bank kruipen? Sinds ik me meer bewust werd van mezelf en de dingen waarvan ik houd en niet houd, valt het me eigenlijk pas op hoeveel dingen zijn die veel mensen doen, maar waarmee je mij niet gelukkig maakt. Hoe kon dat toch?

Mensen die hooggevoelig zijn ervaren veel meer details

Een paar jaar geleden las ik een artikel over HSP en viel ineens alles op zijn plek. Een Highly Sensitive Person: dat was ik… Dit was de reden dat ik alles zo intens ervaar. Een Amerikaanse psycholoog deed onderzoek naar hooggevoeligheid en ontdekte dat ongeveer 1 op de 5 mensen hooggevoelig is. Mensen die hooggevoelig zijn ervaren veel meer details dan mensen die dit niet zijn. ‘Prikkels’ komen intenser binnen. In de hersenen worden prikkels zoals licht, geluid, gevoel en aanrakingen op een andere manier verwerkt. Tijdens onderzoeken ontdekten wetenschappers op scans dat er in de hersendelen die betrokken zijn bij het verwerken van visuele informatie en bij empathie veel meer activiteit was bij hoogsensitieve personen.

Om meer over dit onderwerp te weten te komen ben ik boeken gaan lezen en video’s gaan kijken over HSP. Iemand die fantastisch kan vertellen over hooggevoeligheid is vlogster Sanny Verhoeven. Wetenschappers praten overigens over sensory processing sensitivity. Meer over mezelf te weten komen heeft mij veel wijsheid gebracht. Zo weet ik nu dat het helemaal niet erg is om hoogsensitief te zijn. Sterker nog: het heeft heel veel mooie kanten. Doordat ik licht, geluid en gevoel intens ervaar, kan ik ook intens gelukkig zijn van een zonnestraal op een herfstdag, als ik een mooi liedje op de radio hoor of op een gewoon, doodnormaal moment.

Ik moet een opnamedag en de daarbij 10.000 horende details letterlijk van me af spoelen

In mijn werk hoef ik niet specifiek op details te letten om ze toch allemaal op te slaan. Mijn researchverslagen en scripts zijn altijd uitgebreid en daar hoef ik geen extra moeite voor te doen. Ik ben zorgvuldig,  nauwkeurig en voel me verantwoordelijk. Het kost me geen moeite om empathie te voelen voor een ander en ik hoef nooit mijn best te doen om een kanaal open te zetten om een verhaal van een ander te kunnen ontvangen. Dat gaat bij mij helemaal vanzelf. Door deze eigenschap heb ik al heel veel mooie momenten meegemaakt, waarvan ik me afvraag of ik erbij was geweest als ik niet HSP was. Sterker nog, er zijn aardig wat klussen die ik heb gekregen omdat ik in staat ben moeilijke en zware verhalen te ‘halen’ en te vertellen. Deze eigenschap is dus helemaal niet iets slechts.

Als je weet hoe je hoofd werkt en hoe jij reageert op bepaalde situaties, dan kan je daar rekening mee houden. Mijn psycholoog heeft mij trucs geleerd om me af te sluiten van de buitenwereld om me heen. Eén daarvan is door mezelf in een ei te plaatsen voordat ik een volle metro of een drukke bijeenkomst instap. Er zijn bepaalde gewoontes die ik al jaren onbewust heb, die me heel erg helpen. Na een opnamedag is het eerste dat ik doe onder de douche stappen. Ook al ben ik pas om tien uur ‘s avonds thuis en moet ik nog eten: eerst moet ik douchen. Ik moet de opnames en de daarbij 10.000 horende details letterlijk van me af spoelen voordat ik weer verder kan. Nu ik weet dat dit goed voor mij werkt, sla ik dit ritueel dus ook nooit meer over. Dat telefoontje met die collega, dat gesprek mijn vriend of dat eten wacht maar even.

Eén op de vijf mensen is HSP

Wat ik vroeger (onbewust) deed was momenten inbouwen om te herstellen van overprikkeling. Wat ik tegenwoordig doe is proberen om bepaalde overprikkeling  te vermijden.  Ik kan er namelijk bewust voor kiezen om zo min mogelijk met het openbaar vervoer te reizen en geen drukke festivals of grote feesten te bezoeken. Niet moeilijk, want daar hield ik toch al niet van. Ik heb me erbij neergelegd dat ik niet kan werken met muziek aan en doe geen projecten meer waarvoor ik vier dagen in de week naar Amsterdam moet. Zit ik dan alleen maar thuis onder een dekentje op de bank? Nee! Ongeveer 30% van de HSP zijn extravert en het type High Sensation Seeker (HSP HSS) en ikzelf val in die categorie. Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar zoals ik al zei hou ik er juist heel veel van om nieuwe mensen te ontmoeten, op plekken te komen die ik niet kende en voor mijn werk het hele land door te reizen om verhalen te verfilmen. Op een bepaalde manier zoek ik prikkels dus juist op.

Kortom: ik richt ik mijn leven nu anders in. Dat houdt onder andere in dat ik tegenwoordig trouw naar mijn yogaklas ga en mediteer en ik me heb aangemeld voor een cursus mindfulness. Maar het houdt ook in dat ik tegenwoordig in september start met inkopen doen voor de feestdagen om winkelstress te voorkomen. En, het betekent ook dat ik wel degelijk van plan ben weer eens naar New York te gaan, maar daar nu op een andere manier mee om zal gaan. Nu ik weet hoe groot mijn energieveld is, kan ik ook in situaties waarin er veel prikkels om me afkomen, een hele fijne tijd hebben. Ik heb besloten om op ShePostsOnline meer over hoogsensitiviteit te delen. Waarom? Een op de vijf mensen is HSP, dus de kans dat jij het bent of iemand in je omgeving hebt die het is, is groot. En wat zou het toch fijn zijn als we elkaar allemaal wat beter zouden begrijpen, of niet?

Heb je vragen? Mail me gerust! [email protected] 

Booking.com