avatar
     
Stories

‘Ik was zwaargewond, niet bij bewustzijn en meer dood dan levend’

Demelza (31) werd op haar 18e neergestoken door een vage en verwarde kennis

Door: Demelza (31)

Het leven kan erg mooi, maar ook soms keihard zijn. We krijgen allemaal onze portie tegenslag, de één iets meer dan de ander… Maar soms worden we aan uitdagingen blootgesteld die een mens simpelweg het hoofd niet kan bieden. Een goede houding hieraan geven is gewoon onmogelijk. Het valt niet te sussen met ‘common sense’, boerenverstand of met het resultaat van onze opvoeding. Het valt niet te relativeren of te accepteren. Het is gewoon zwaar klote, het had nooit mogen gebeuren. 

Dat tegenslag verschillende gradaties kent, merk je aan een heleboel. We kennen allemaal die gevleugelde uitspraken wel, toch? ‘Onkruid vergaat niet’, ‘Met slechte mensen gaat het altijd goed’, of uit de categorie misère op beginnersniveau: ‘What doesn’t kill you makes you stronger’ en dat soort gereutel. Of Beyoncé die met haar haren perfect in de krul door het zand staat te baggeren, en ‘I’m a survivor’ zingt. Ja, generaliserende positiviteit in blik vind je echt overal. Maar wanneer je echt wordt getroffen door een ingrijpende gebeurtenis van formaat, zoals de confrontatie met de dood of een ernstige ziekte, zal je merken dat je niet zomaar even in een legeroutfitje de tering naar de nering zet. Flikker op met je oneliners.

“Ook al kon ik door mijn verwondingen niet meer zien wist ik dat de redding nabij was”


Bovenstaande foto heb ik een paar weken geleden laten maken. Ik sta in de doorgang van mijn oude huisje op de Koninginneweg in Hilversum waar ik in 2004 ruim een jaar heb gewoond, ik was toen achttien jaar. Morgen is het alweer dertien jaar geleden dat de hulpdiensten mij via dit gangetje naar de ambulance brachten. Ik was op dat moment zwaargewond, niet bij bewustzijn en meer dood dan levend. Twee uur daarvoor was ik door een vage en verwarde kennis neergestoken, en was daar voor mij die confrontatie met het spreekwoordelijke tuintje op mijn buik. Ik kan mij niet meer herinneren dat ik naderhand op hulp heb geroepen, en hoe het mogelijk is dat mijn bovenbuurjongen mij heeft gehoord ondanks die twee klaplongen, is en blijft een raadsel.

Alles wat eraan vooraf is gegaan kan ik me nog wel redelijk goed herinneren, evenals het moment dat ik door de hulpdiensten werd gered. Gedreun in de verte van mijn deur die werd ingetrapt, politiemensen in mijn kamer. Ook al kon ik door mijn verwondingen niet meer zien en klonken alle geluiden als een zware echo, wist ik dat de redding nabij was. In mijn beleving is op dat moment het licht uitgegaan, ook al zou ik in het UMC Utrecht nog met het verpleegkundig personeel hebben gepraat voordat ik werd geopereerd en vervolgens in coma werd gebracht. Pas een maand later zou ik hieruit wakker worden.

Soms ben je totaal hysterisch en kan je niets anders dan huilen, andere momenten ben je apathisch “


En toen kwam die klap van de molen, er was een tijd vóór en er is een tijd ná. Autonomie kent zijn grenzen, de menselijke geest is tot de meest wonderlijke dingen in staat. In het oog van de storm leef je op de automatische piloot, en alle praktische beslommeringen die gepaard gaan met deze ellende zit je uit met metersdikke oogkleppen op en oordoppen in. De tijd lijkt stil te staan, ieder moment ervaar je uitermate bewust, ook al ben je tegelijk volledig verdoofd. Soms weet je niet of je nou wilt slapen of wilt schreeuwen. Soms ben je totaal hysterisch en kan je niets anders dan huilen, andere momenten ben je helemaal apathisch en kan je op alles terugblikken met dezelfde emotionele sensatie als wanneer je een halfje bruin bestelt. En dan, wanneer de hectiek voorbij is en de periode ‘na’ inslaat, kan het circus pas echt beginnen.

“Met de dag ga je steeds meer beseffen dat je vroeger niet meer terug kan halen, hoe hard je dit ook probeert terug te denken”


Je word opnieuw geboren, alleen de kans om rustig op te groeien is er niet. De realiteit zal je herhaaldelijk klappen om je oren geven. Geuren, routines, mensen en bepaalde plaatsen, het is gewoon niet meer hetzelfde als eerst. Je voelt je niet meer thuis in je eigen huis en je eigen leven. Je zal terugblikken op de periode ‘voor’ als een tijd van naïeve en jeugdige onbezonnenheid, een soort beleving van onvoorwaardelijkheid, ook al wist je dat toen nog niet. Je zal die tijd erg gaan missen en tegelijkertijd erg gaan betwijfelen. Met de dag ga je steeds meer beseffen dat je vroeger niet meer terug kan halen, hoe hard je dit ook probeert terug te denken. Je moet het er maar mee doen, alleen geen vriend, professional of wetenschappelijke verklaring kan je vertellen hóe je dit moet doen. En dat is echt heel, heel zwaar.

Goed, terug naar het persoonlijke riedeltje. De periode “na” begon voor mij al meteen heel representatief. Al bij mijn terugkomst in Hilversum ging het me opvallen wat de aard van een mens werkelijk is. Ik leerde wie mijn echte vrienden waren, maar bovenal ging het opvallen wat een sensatiebeluste wezens mensen eigenlijk zijn. Zo liep ik kort na mijn terugkomst als een zombie rond in de Dirkson, met mijn nog geen 50 kilo aan lichaamsgewicht en een grijze muts over mijn gemillimeterde kop getrokken.

“Ik ben herstellende van een poging tot moord, maar bedankt voor de interesse”

“Zeg hee, heb jij soms kanker ofzo?”, vroeg een volslagen onbekende mij echt geheel onaangekondigd zo bij de broodafdeling. “Nee, ik ben herstellende van een poging tot moord, maar bedankt voor de interesse” was zo ongeveer mijn antwoord. Behalve dat was ik voor deze hele gebeurtenis nooit echt een hoogvlieger in de sociale kringen, maar nu ineens wilde men met me knikkeren. “Ja ik ken jou wel, Je weet wel, ik ben die-en-die van daar-en-daar. Ja jij bent echt een vechter, weet je wel. Altijd al geweten dat jij zo was. Jeetje heb je er dan geen trauma aan overgehouden? Ja en je hebt echt mazzel gehad hoor hee.” Ik had geen idee wie het was overigens.

Het najaar van 2004 is een tijd die ik nooit zal vergeten. Natuurlijk heb ik er een trauma aan overgehouden en ben ik niet meer dezelfde persoon als daarvóór. Maar ik ben niet zielig en ik hoef niet zielig gevonden te worden. Ik heb mijn verwachtingen ten aanzien van anderen moeten bijstellen en moeten accepteren dat empathie bij veel mensen nou eenmaal niet in hun (kleingeestige) aard zit. De metersdikke muren die PTSS om mij heen heeft gebouwd moet ik nog dagelijks met veel geweld neerhalen, maar als ik mij omring met de juiste personen is dat geen probleem.

“Elke dag moet ik mezelf eraan helpen herinneren om mijn hoofd boven water te houden”


Ik ben over-alert in mijn omgeving en de veiligheid van mijzelf en de mensen om mij heen. Mij ontgaat geen vluchtroute of nooduitgang, en ook dat is anno 2017 geen overbodige luxe. Vaak heb ik last van ‘survivor guilt’ (die mag je googelen) en elke dag moet ik mezelf eraan helpen herinneren om m’n hoofd boven water te houden. Maar ondanks alles heb ik geen moment ergens spijt van gehad. Het waakvlammetje is blijven branden en ik heb mijn uitlaatklep gevonden. Mijn realiteitsbesef is sterk ontwikkeld en ik durf eerlijk te zijn over mijzelf en tegen anderen. Ik ben gegroeid en ik durf weer te vertrouwen, maar heb er wel een gezonde dosis achterdocht erop nagehouden. Ik kies ‘mijn mensen’ zorgvuldig en maak me niet druk om de rest.

En nee, ik ben echt niet de enige in deze situatie. Sterke, autonome persoonlijkheden die een moeilijke weg hebben bewandeld zijn er bij bosjes, ze vallen alleen doorgaans niet op. Als je je een beetje herkent in mijn verhaal, bedenk je dan goed dat je niet alleen bent, alleen één van de zovelen bent die zijn weg naar binnen heeft gegraven. Ontwikkel je uitlaatklep, drijf die demonen uit het donker, maak je hard tegen onbegrip en zoek gewoon een manier die werkt voor jou persoonlijk. Deze knockpartij kan je alleen met jezelf uitvechten, en dat is een keus die iedere dag opnieuw moet worden gemaakt.

“Niets kom met de tijd aanwaaien”


Jazeker, je móet en zal er sterker uit komen maar dit is geen logische gevolgtrekking; hier zal je zelf voor moeten kiezen. Wanneer je het afschuift op onvermijdelijkheid, ontken en ondermijn je de zelfbeschikking en de kracht die een mens in zich heeft. Dus ‘De zeilen bijstellen’, ‘Na regen komt zonneschijn’, ‘Leren dansen in de regen’ en ga maar door, die clichés zijn geen vanzelfsprekendheden. Niets kom met de tijd aanwaaien.

What doesn’t kill you makes you stronger -only if you choose.

Echt alleen, alléén als je hier zelf voor kiest.

Veel dank en respect gaat uit naar het personeel van het UMC Utrecht, de hulpdiensten, mijn familie, de oude garde in Hilversum (jullie weten waarom) en het rechercheteam Gooi- en Vechtstreek. In het bijzonder veel dank aan mijn toenmalige bovenbuurjongen, wiens naam ik uit privacyoverwegingen niet zal noemen. Ik hoop dat je dit ooit nog te lezen krijgt. Jij held!

Demelza (31)