avatar
     
Lifestyle

Spijt op je sterfbed…

'Ik wilde dat ik de moed had gehad om mijn eigen leven te leven'

Mensen die doodgaan denken veel na en hebben vaak spijt. Dat ontdekte de Australische verpleegster Bronnie Ware. Ze werkte jarenlang met mensen die wisten dat ze zouden sterven. Ze zorgde voor deze mensen in de laatste drie tot twaalf weken van hun leven. Omdat Bronnie merkte dat stervende mensen veel nadachten over hun geleefde leven, besloot ze een grote groep ouderen te vragen waar ze spijt van hadden. Hoewel ze dit al jaren geleden deed, blijven de antwoorden heftig om te lezen. Vooral omdat je weet dat je nu zelf iets moet veranderen als je niet met spijt op je sterfbed wil liggen.

Dit zijn de vijf meest gehoorde spijt getuigenissen:

  1. Ik wilde dat ik de moed had gehad om mijn eigen leven te leven, en niet het leven dat anderen van mij verwachtten.
  2. Ik wilde dat ik niet zo hard had gewerkt.
  3. Ik wilde dat ik de moed had gehad om mijn werkelijke gevoelens te uiten.
  4. Ik wilde dat ik meer tijd met mijn vrienden had doorgebracht.
  5. Ik wilde dat ik mezelf had toegestaan om gelukkig te zijn.

Liefde en vriendschap. De rest telt niet meer.

De nummer één komt hard binnen. Je moet je toch niet voorstellen dat je met dit gevoel op je sterfbed ligt. Toch was het het meest gehoorde antwoord onder de ouderen die werden ondervraagd. Alle mannen die Bronnie sprak gaven aan dat ze wilden dat ze minder hard hadden gewerkt en meer tijd hadden doorgebracht met hun partner en kinderen. Ook nummer drie kwam veel voor; mensen gaven aan dat ze hun werkelijke gevoelens vaak achterwege lieten om anderen niet te kwetsen en de lieve vrede te bewaren. Bij sommigen liep dat inslikken van gevoelens zelfs zo hoog op, dat ze er  lichamelijke en psychische klachten van kregen. Wat ook opviel was dat de stervenden hun vrienden misten. Als je dood gaat voel je wat je er met je vrienden allemaal nog meer uit het leven had kunnen halen, dat wat je misschien niet altijd hebt gedaan. Volgens Bronnie gaat het als je doodgaat sowieso nog maar over twee dingen; liefde en vriendschap. De rest telt niet meer. Op nummer vijf staat dat mensen zichzelf toe hadden willen staan gelukkiger te zijn. Voor mij staat deze in sterk verband met de nummer één: de spijt die de mensen voelden dat ze niet de moed hadden het leven te leiden wat ze zelf graag hadden willen leven.

Waar verlang JIJ naar?

Toen ik me het jaar voor mijn scheiding door alle zware shit heen worstelde die op me afkwam, had ik dagelijks wel honderden vragen in mijn hoofd die ik van mezelf moest beantwoorden. En ik kwam er maar niet uit. Maar eigenlijk is er maar één vraag die je jezelf moet stellen: WAT WIL IK? Waar verlang JIJ naar? Jij. Alleen Jij. Wat wil je in dit leven als je alleen jezelf had om verantwoording aan af te leggen? Wat als je niemand hoeft uit te leggen waarom je dit wilt? Wat als je familie er geen mening over had? Je vrienden er niets van zouden zeggen? Veel mensen weten heel goed wat ze niet (meer) willen, maar weten niet goed wat ze wel willen. Als je gelukkig wilt zijn, worden of blijven, dan is het allerbelangrijkste dat je weet wat JIJ wil in dit leven.

De resultaten van het onderzoek van Bronnie herinneren mij er maar mooi weer eens aan hoe belangrijk is dat je zelf gelukkig wordt. Ons eigen geluk verschuift soms ver naar achteren vanwege ons werk en onze verantwoordelijkheden als volwassene en ouder. Hoewel het tegenwoordig gaaf is om tijd vrij te maken voor momentjes van geluk (mindfulness, yoga, tijd voor jezelf) is het denk ik nog gaver als we ons hele leven vrij maken voor geluk. En ervoor zorgen dat we tijdens ons werk, tijdens het opvoeden van onze kinderen en tijdens onze volwassen verantwoordelijkheden GELUKKIG voelen. Bronnie Ware ontdekte: geluk begint vaak bij jezelf toestemming geven gelukkig te zijn.

BRON: BRONNIEWARE