avatar
     
Blogs

Screening op kindermishandeling

'Veel blauwe plekken op de beentjes' zie ik, zei ze. En ze keek me vragend aan.

Mijn dochter brak in in de voorjaarsvakantie het bovenste kootje van haar ringvinger. Maar dat er sprake was van een breukje, dat hadden wij als ouders in eerste instantie niet door. Pas de volgende ochtend, toen de pijn aan haar arme vinger extreem was, bezochten we samen de huisarts, die ons doorverwees naar het ziekenhuis om een foto te laten maken.

Van radiologie werden we doorverwezen naar de spoedeisende hulp, waar verschillende artsen kwamen bekijken wat er moest gebeuren met de mega pijnlijke vinger van mijn kleuter. Ik kreeg tientallen vragen. Waarom ik pas een ochtend later aan de bel had getrokken en waarom ik niet op de avond zelf naar het ziekenhuis was gekomen. Ik vertelde dat ik werkelijk geen idee had dat de vinger gebroken zou kunnen zijn en was gekomen toen ik in de gaten had dat de pijn té extreem was. Ook werd me door verschillende mensen na elkaar gevraagd hoe de vinger precies was gebroken en werd mijn dochter afzonderlijk van mij gevraagd te vertellen wat er was gebeurd.

Het voelde als een check op kindermishandeling- was die vinger wel echt gebroken zoals hij was gebroken?

Mijn arme meisje verging van de pijn en moest het doen op Sinaspril. Ze hing vermoeid en verveeld in de stoel toen de arts zei dat ze haar graag lichamelijk wilde onderzoeken en haar vroeg zich even uit te kleden. Dit deed ze en de arts bekeek haar lijfje letterlijk van top tot teen. “Veel blauwe plekken op de beentjes” zie ik, zei ze. En ze keek me vragend aan. “Jij bent zeker wel een meisje dat houdt van buitenspelen!” “Ja…” zuchtte mijn dochter, terwijl ze er hoogstwaarschijnlijk op dat moment alleen maar van droomde op de bank te liggen met haar konijn, zonder dat er mensen tegen haar spraken. De arts bekeek haar beentjes, haar buikje en ruggetje en stelde me nog meer vragen. Ineens bedacht ik me wat de arts deed: ze bekeek of er geen andere vreemde dingen te zien waren. Het voelde als een check op kindermishandeling- was die vinger wel echt gebroken zoals hij was gebroken..? En waren er nog meer dingen gebeurd?

Met mijn dochter was verder niets aan de hand dus ze mocht zich aankleden waarna haar hand werd verbonden. Toen we samen een gevulde koek aten in het restaurant van het ziekenhuis dacht ik ineens aan al die afschuwelijke krantenkoppen die tegenwoordig wel wekelijks voorbij lijken te komen. ‘Jongetje (3) opgesloten op balkon’, ‘Meisje (2) mishandeld en ondervoed aangetroffen’ en details als: ‘zijn borst werd met een scherp voorwerp bekrast’, en ‘ de verbalisanten zagen een bloedende hoofdwond, rode striemen in de nek, en een bloeduitstorting onder het oog van de jongen’. Iedere keer ben ik weer verslagen en misselijk als ik het lees, maar de berichten blijven maar komen. Gruwelijke mishandelingen, afschuwelijke familiedrama’s, ze komen voor.

Dat we al uren in het ziekenhuis zaten kon me ineens helemaal niets meer schelen

Ineens dacht ik aan al die kinderen, die ook intens veel pijn hebben en misschien wel zoveel pijn dat ze het niet eens meer voelen. Al die kinderen die het ziekenhuis misschien niet eens van binnen zien. Of wel, maar dan met een smoes naar binnen worden gebracht. En ineens was ik zo blij dat de arts mijn dochter van top tot teen controleerde en me zoveel vragen stelde. Dat we al uren in het ziekenhuis zaten kon me ineens helemaal niets meer schelen. Voor alle kinderen die op deze manier misschien gered kunnen worden, is het protocol me meer dan waard.

Juist vandaag is uitgebreid in het nieuws te lezen over het resultaat van het onderzoek van arts-onderzoeker Maartje Schouten. Zij onderzocht in een jaar tijd ruim 5000 kinderen op vijf Utrechtse huisartsenposten. Daar hield ze bij hoeveel kinderen positief en negatief scoorden op de vragenlijst. Daarna telde ze over welke kinderen in de tien maanden erna bij het advies- en meldpunt van kindermishandeling melding werd gedaan. Blijkbaar screenen artsen nu sinds vijf jaar op kindermishandeling. Dit houdt in dat ze een vragenlijst hanteren. Als op een van de vragen een alarmerend ja of nee volgt, komt er een nader onderzoek. De vragenlijsten die artsen sinds 2011 verplicht moeten invullen om kindermishandeling aan het licht te brengen, sorteren volgens Maartje Schouten echter niet het gewenste effect. Volgens haar leiden de lijsten in ruim negen op de tien gevallen tot onterechte verdenkingen.

Nederland is het enige land ter wereld waar screening op kindermishandeling verplicht is

Schouten pleit ervoor om de vragenlijsten anders vorm te geven, maar denkt dat ook de communicatie naar de ouders beter kan. “Dat je het gesprek met de ouders niet direct als beschuldigend aangaat, maar dat je samen onderzoekt wat de oorzaak is van het letsel van een kind”, zei ze in het NOS Radio 1 Journaal.  De Inspectie voor de Gezondheidszorg laat aan de Volkskrant weten dat de screening ondanks de uitkomsten van het onderzoek blijft zoals die is. “Het alternatief is dat we nog meer mishandelde kinderen missen”, zegt een inspecteur.

Nederland is het enige land ter wereld waar screening op kindermishandeling verplicht is. En laten we daar blij om zijn. Want inderdaad: stel je voor dat artsen nog meer mishandelde kinderen missen. Volgens Maartje Schouten maakt een onterechte verdenking bij zowel ouders als kinderen veel impact. Ik kan er niet over mee praten, maar als er na aanleiding van ons bezoek met gebroken vinger een onterechte verdenking zou zijn, dan snap ik het probleem niet. Dan zou die verdenking uiteindelijk onterecht worden verklaard en is er volgens mij niets aan de hand. Ik hoop dat artsen allemaal de tijd nemen om de vragenlijst bewust door te nemen. Het opsporen van kindermishandeling is té belangrijk om het te laten zitten. En onterechte verdenkingen lijken mij onvermijdelijk.

FOTO: PEXELS